Tóm tắt sách Give and Take by Adam Grant

Give and Take: A Revolutionary Approach to Success, một cuốn sách thuộc thể loại self-help của tác giả Adam Grant được phát hành năm 2013. Sách xoay quanh câu chuyện về 3 nhóm người – Taker, Giver & Matcher.

1. Taker là ai?

Viết gọn, taker là thằng mất dạy = ))) Taker ích kỉ, tính toán chi ly & tất nhiên luôn đặt lợi ích của bản thân lên trên tất cả dù phải dùng thủ đoạn, chiêu trò để dẫm đạp kẻ khác. Taker nhìn thế giới qua 1 lăng kính tiêu cực không có chỗ cho lòng trắc ẩn.

Vậy liệu Taker có giúp đỡ kẻ khác không?
Câu trả lời là có, nếu như chi phí & công sức bỏ ra mang lại lợi ích lớn hơn cho taker 😐

Một ví dụ điển hình của taker là lão Kenneth Lay, CEO của công ty Enron người đã bán đi 70 triệu USD cổ phiếu của công ty khi “đánh hơi” thấy dấu hiệu công ty làm ăn sa sút. Điều này gián tiếp khiến 20,000 nhân viên thất nghiệp sau scandal công ty Enron phá sản.

2. Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ nhường phần… Giver.

Trái ngược hoàn toàn với Taker, Giver hào phóng & thích giúp đỡ người khác. Họ cho người khác lời khuyên có giá trị, giới thiệu cơ hội việc làm tốt & giúp đỡ người khác giải quyết các công việc khó khăn (người có tố chất gánh team lol) nhưng tuyệt nhiên không mong chờ người khác trả ơn.George Meyer, cha đẻ của bộ phim hoạt hình sitcom The Simpsons, là một Giver điển hình. Anh đã khuyến khích đồng nghiệp dùng rất nhiều ý tưởng của mình & giúp đỡ họ hoàn thành kịch bản cho hơn 300 tập phim The Simpsons; tuy nhiên, anh không đòi lợi ích gì kể cả việc được credit trong các tập phim này. (Anyway, anh cũng chính là người phát minh ra từ “meh” – từ dùng để diễn đạt sự chán nản – được dùng lần đầu tiên bởi nhân vật Bart trong bộ phim The Simpsons)

3. Matcher – sự hài hòa của Giver & Taker

Phần lớn chúng ta thuộc nhóm Matcher. Matcher là “thánh công lý” trong các thương vụ trao đổi, nhờ vả. Phương châm sống & làm việc của Matcher là “tôi sẽ giúp bạn, nếu bạn làm giúp tôi vào 1 dịp khác”.

Tôi là ai trong cuộc đời này? lol Test yourself Giver, Taker or Matcher?

4. Khi chúng ta “biến hình”

Tùy theo từng hoàn cảnh và môi trường cụ thể mà Taker, Giver & Matcher có thể sẽ tự điều chỉnh lại hành vi sống cho phù hợp. Khi ở công ty, có thể họ là 1 con hổ, nhưng trong 1 cộng đồng khác (eg: nhà thờ, câu lạc bộ, etc) “con hổ” đó có thể sẽ thay đổi hành vi để trở thành “con báo” hoặc “con mèo”. Lí do chính dẫn đến sự thay đổi này là do yếu tố “group pressure”, sợ người của cộng đồng tẩy chay.

(Vài chương tiếp theo tác giả giải thích lí do tại sao mỗi người chúng ta nên bớt phần “Taker” & tăng phần “Giver”. Ngắn gọn là persistent Taker sẽ đánh mất sự tôn trọng và danh tiếng của bản thân. Ngược lại Giver sẽ được mọi người yêu mến, tôn trọng & đề bạt lên các vị trí chủ chốt )

5. Những lưu ý dành cho Giver

Đây là phần trọng tâm của cuốn sách. Tác giả cảnh báo “giver” sẽ gặp phải tình trạng burnout (trầm cảm, kiệt sức,…) bởi sự “bào mòn” của taker nếu ko biết tự phòng vệ. Khái niệm “Powerless communication” có thể sẽ hữu ích cho Giver bởi cách tiếp cận mềm mỏng, phù hợp với phong cách của giver.

Một số bài báo giúp Giver tự phòng vệ: